Facebook Twitter
gPlus 
-

ซอกแซก เมืองกรุง

ย้อนอดีตความเจริญย่านฝั่งธน ที่พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตคลองสาน

|


ย้อนอดีตความเจริญย่านฝั่งธน ที่พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตคลองสาน


เพียงข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาจากสะพานพุทธฯ ก็เป็นฝั่งธนบุรี เข้ามาตามถนนสมเด็จเจ้าพระยา ฝั่งขวาคือเป็นวัดพิชัยญาติ ฝั่งซ้ายคือวัดอนงคาราม หลายคนอาจไม่ทราบว่าภายในวัดอนงคารามที่แบ่งเป็นห้องสมุดประชาชนนั้น เป็นที่ตั้งของ พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตคลองสาน ด้วย

    วัดอนงคารามวรวิหาร มีชื่อเดิมคือวัดน้อยขำแถม เป็นชื่อท่านผู้หญิงน้อย ภรรยาของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาพิชัยญาติ (ทัต บุนนาค) สร้างขึ้นคู่กันกับวัดพิชัยญาติแล้วถวายเป็นพระอารามหลวงในรัชกาลที่ 3 ส่วนคำว่าขำแถมนั้นเพิ่มเติมมาจากนามเดิมของเจ้าพระยาทิพากรวงศ์มหาโกษาธิบดี (ขำ) ซึ่งเป็นผู้ปฏิสังขรณ์วัดแห่งนี้ ต่อมาถึงสมัยรัชกาลที่ 4 วัดนี้ก็ได้รับพระราชทานชื่อใหม่ว่าวัดอนงคารามเช่นในปัจจุบัน

    เมื่อเข้าวัดอนงคารามแล้วจึงได้ไปนมัสการหลวงพ่อในวิหารคือหลวงพ่อพระจุลนาค เป็นพระพุทธรูปหล่อด้วยโลหะปิดทองปางมารวิชัยศิลปะสมัยสุโขทัย อัญเชิญมาจากสุโขทัย และพระพุทธรูปทรงเครื่องปางสมาธิคือพระพุทธมังคโลและพระอัครสาวกซ้ายขวา พระวิหารมีลักษณะก่ออิฐถือปูนหลังคามุงกระเบื้องเคลือบ ประดับช่อฟ้าใบระกา หน้าบันเป็นลายดอกไม้ประดับกระจก ซุ้มประตูหน้าต่างเป็นลายปูนปั้น บานประตูหน้าต่างสลักลายพุ่มข้าวบิณฑ์ ลงรักปิดทอง มีความสวยงามมาก ปัจจุบันกำลังบูรณะ

    ส่วนของพระอุโบสถนั้นวันนี้ปิด พระอุโบสถมีลักษณะเป็นอาคารก่ออิฐถือปูนหลังคามุงกระเบื้องเคลือบ ประดับช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ ลงรัก ประดับกระจก มีเสาพาไลโดยรอบ บานประตูหน้าต่างเขียนลายรดน้ำรูปเซี่ยวกางและรูปยักษ์ สร้างในสมัยรัชกาลที่3 พระประธานในพระอุโบสถเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ประดิษฐานอยู่บนบุษบกเหนือฐานชุกชี ลงรักปิดทองประดับกระจก และมีพระพุทธรูปยืน 2องค์คู่กันหล่อด้วยโลหะปิดทอง ในปี พ.ศ.2456 สมเด็จพระบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ทรงบูรณะบุษบกและสร้างโคมกึ่งไฟฟ้าติดที่ผนังอุโบสถ

พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตคลองสาน

   ด้านข้างพระอุโบสถเป็นสถาปัตยกรรมไทยผสมจีนเรียกว่ามาตาปิตุคุณานุสรณ์ประจำตระกูลต่างๆ



   จากนั้นออกประตูทางประตูข้างหากเดินตรงไปก็จะเป็นชุมชนหลังวัดอนงคาราม ให้เข้าประตูนิยมเหตุก็จะพบหอสมุดอุดมวิทยา พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นเขตคลองสานจะอยู่บนชั้น2 เปิดวันพุธ-อาทิตย์ เวลา 8.30-16.30 น.



   พิพิธภัณฑ์ฯใช้พื้นที่ส่วนหนึ่งของห้องสมุด เจ้าหน้าที่บอกว่าอีกไม่นานจะย้ายไปยังบริเวณคณะ6 ในวัดอนงคารามที่มีพื้นที่กว้างขวางและจัดแสดงข้อมูลได้มากกว่านี้ ส่วนที่เป็นพิพิธภัณฑ์ได้ทำเป็นซุ้มประตูแขก “1913 RBMCO” อันเป็นสัญลักษณ์ของชุมชนพ่อค้าชาวอินเดียที่ค้าขายจนรุ่งเรืองในย่านนี้ เป็นชื่อบริษัทการค้าของแขกตระกูลนานา



   ภาพแผนที่วัด มัสยิด ชุมชนและกิจการที่เคยรุ่งเรืองในอดีต รวมทั้งแหล่งท่องเที่ยวในเขตคลองสานด้วย



   ก่อนเข้าพิพิธภัณฑ์ฯ มีโต๊ะบูชาพระพุทธเจ้าและรูปหล่อท่านอดีตเจ้าอาวาสวัดอนงคารามคือหลวงปู่นวมผู้เป็นพระอาจารย์ของสมเด็จย่าและหลวงปู่ทับ



    ภายในพิพิธภัณฑ์จะบอกเล่าความเป็นมาของเขตคลองสานซึ่งมีบทบาทสำคัญมาแต่อดีตเป็นเมืองหน้าด่านปากแม่น้ำ เป็นจุดจอดเรือสินค้าบริเวณบ้านท่านสมเด็จเจ้าพระยา (ทัต บุนนาค) ผู้ทำหน้าที่กำกับดูแลพระคลังสินค้า ชื่อเขตตั้งตามชื่อคลองสายหลักของพื้นที่ซึ่งเชื่อมระหว่างคลองบางไส้ไก่และแม่น้ำเจ้าพระยา จึงกลายเป็นศูนย์รวมการค้าทั้งจีน แขก ฝรั่ง ต่างมาตั้งรกรากค้าขายกันมาแต่สมัยรัชกาลที่3 ทั้งสองฝั่งแม่น้ำจึงเป็นที่ตั้งของโรงสีข้าว โรงเลื่อย โกดังสินค้า อุตสาหกรรมครัวเรือน อู่ต่อเรือ และยังเป็นที่ตั้งของโรงเกลือถึง 5 โรงที่เหลือมาถึงปัจจุบันคือโรงเกลือแหลมทองที่ปัจจุบันหยุดชั่วคราวเพราะคนนิยมรับประทานเกลือสมุทร



    ในสมัยรัชกาลที่5 มีการเปิดทางเดินรถไฟเอกชนสายคลองสาน-ท่าจีน (สมุทรสาคร) โดยบริษัทท่าจีนเรลเวกัมปะนี ทุนจำกัด เพื่อบรรทุกสินค้าจากสมุทรสาครเข้ามายังกรุงเทพฯชั้นใน และเชื่อมต่อจนถึงแม่กลอง สินค้าส่วนมากเป็นอาหารทะเล กระทั่งการเดินทางด้วยรถยนต์สะดวกขึ้นจึงเลิกทางเดินรถไฟสายนี้ เหลือแต่สายวงเวียนใหญ่-มหาชัย



   ในพิพิธภัณฑ์ยังจัดแสดงข้าวของเครื่องใช้ของผู้คนในพื้นถิ่นแสดงถึงวิถีชีวิตในสมัยก่อน ภาพแผนที่กรุงเทพฯ ในสมัยรัชกาลที่6 และอดีตความคับคั่งทางการค้าและการเดินทางทางน้ำในเขตคลองสาน



   คนพื้นถิ่นรวมทั้งชาวมอญ ลาว ที่อยู่มาแต่เดิมส่วนมากจะปลูกผลไม้ เนื่องจากเป็นพื้นที่ราบลุ่ม มีความอุดมสมบูรณ์จึงได้ผลดีและมีชื่อเสียงมากเช่น ลางสาดคลองสาน มะปรางหวาน เงาะน้ำตาลกรวด(ปัจจุบันเหลืออยู่น้อยมาก ได้มีการนำไปปลูกที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ นราธิวาส)



    การอยู่ร่วมกันของชุมชนต่างเชื้อชาติทั้งไทย แขก ฝรั่ง จีน ที่มาทำการค้าสร้างความเจริญให้ชุมชนและอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข



    ตู้พระไตรปิฎกซึ่งเหลือเพียงตู้เดียวที่วัดอนงคาราม และหีบคัมภีร์ลายทอง



    เต่ายักษ์หรือเต่าทะเลสตัฟฟ์ที่แต่ก่อนมีอยู่ในสระวัดพิชัยญาติเป็นจำนวนมาก



    พระบรมสาทิสลักษณ์ของสมเด็จย่าที่ทรงเป็นแบบและประทานให้กับวัด



    แบบจำลองกังหันน้ำชัยพัฒนา ด้วยพระอัจฉริยภาพของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่9 ที่ทรงประทานให้ปวงชนชาวไทย



    นอกจากนี้คลองสานยังเป็นที่รวมของดีที่สืบสานภูมิปัญญาช่างไทยในอดีตมาจนปัจจุบัน อย่างบ้านโขนไทย ศาลพระภูมิเรือนไทยไม้สักทอง ชุดโต๊ะหมู่บูชาและเครื่องสังฆภัณฑ์ ผ้าฝ้ายป้านาง ย่านเครื่องหนังถนนเจริญรัถ บ้านดนตรีไทยของครูเตือน พาทยกุล ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง พ.ศ. 2535



    แม้ความเจริญและเทคโนโลยียุคดิจิตอลจะก้าวล้ำไปเท่าใด โลกที่เคยกว้างก็แคบลงอยู่แค่ปลายนิ้ว แต่สิ่งหนึ่งที่ไม่สามารถสร้างได้ในชั่วเวลาสั้นๆ แต่ต้องสั่งสมผ่านกาลเวลา บ่มเพาะจนเป็นความชำนาญและประสบการณ์จนเป็นเอกลักษณ์ที่ยากจะหาสิ่งใดสร้างขึ้นได้ นั่นคือภูมิปัญญาของบรรพชนที่คนรุ่นหลังควรภาคภูมิใจและรักษาไว้.

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ย้อนอดีตความเจริญย่านฝั่งธน ที่พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร

ย้อนอดีตความเจริญย่านฝั่งธน ที่พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร

เพียงข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาจากสะพานพุทธฯ ก็เป็นฝั่งธนบุรี เข้ามาตามถนนสมเด็จเจ้าพระยา ฝั่งขวาคือเป็นวัดพิชัยญาติ ฝั่งซ้ายคือวัดอนงคาราม หลายคนอาจไม่ทราบว่าภายในวัดอนงคารามที่แบ่งเป็นห้องสมุดประชาชนนั้น เป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตคลอง

อ่าน 1,471 คน SHARE ความคิดเห็น
พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก (พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร) เขตบางรัก

พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก (พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร) เขตบางรัก

หากคุณเป็นอีกคนที่มีโอกาสมาเยือนเขตบางรัก 1 ใน 50 เขตการปกครองของกรุงเทพมหานคร ขอแนะนำว่าคุณต้องไม่พลาดไปเยือน "พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก" หรือ "พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร" เป็นพิพิธภัณฑ์ที่ตั้งอยู่ที่บ้านเลขที่ 273 ซ

อ่าน 6,248 คน SHARE ความคิดเห็น
พิพิธภัณฑ์เปลือกหอยภูเก็ต จังหวัดภูเก็ต

พิพิธภัณฑ์เปลือกหอยภูเก็ต จังหวัดภูเก็ต

พิพิธภัณฑ์เปลือกหอยภูเก็ต ตั้งอยู่บนถนนวิเศษ ตำบลราไวย์ อำเภอเมืองภูเก็ต จังหวัดภูเก็ต เป็นแหล่งรวบรวมเปลือกหอยหลากสีสันและลวดลายจากทั่วทุกมุมโลก และยังเป็นแหล่งเก็บสะสมเปลือกหอยที่มีค่ามากที่สุดแห่งหนึ่งของโลกอีกด้วย

อ่าน 12,117 คน SHARE ความคิดเห็น
พิพิธภัณฑ์บ้านดำ งานศิลป์ร่วมสมัย เมืองเชียงราย -ศิลปะของชาติ

พิพิธภัณฑ์บ้านดำ งานศิลป์ร่วมสมัย เมืองเชียงราย -ศิลปะของชาติ

ว่ากันว่า ใครที่ได้เดินทางไปท่องเที่ยว ที่ จ.เชียงราย แต่ไม่ได้แวะไปเยี่ยมชมความงดงามของศิลปะร่วมสมัยที่บ้านดำ

อ่าน 857 คน SHARE ความคิดเห็น
อาร์ต อิน พาราไดซ์ พิพิธภัณฑ์ภาพจิตรกรรม 3 มิติ พัทยา

อาร์ต อิน พาราไดซ์ พิพิธภัณฑ์ภาพจิตรกรรม 3 มิติ พัทยา

อาร์ต อิน พาราไดซ์ (Art In Paradise) คือพิพิธภัณฑ์ภาพจิตรกรรม3มิติแห่งเดียวในไทย ถูกก่อตั้งโดยนายชิน แจยอล (Mr.shin jae yeoul) เพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญแห่งใหม่ของพัทยาและของประเทศไทย โดยพิพิธภัณฑ์มีพื้นที่กว่า 5,

อ่าน 193,108 คน SHARE ความคิดเห็น
ชมความความมหัศจรรย์ของธรรมชาติที่ พิพิธภัณฑ์อัญมณีและเครื่องประดับ

ชมความความมหัศจรรย์ของธรรมชาติที่ พิพิธภัณฑ์อัญมณีและเครื่องประดับ

หากใครชอบความสวยความงามของอัญมณี ในกรุงเทพฯ มีพิพิธภัณฑ์ที่จัดแสดงเกี่ยวกับอัญมณีและหินแร่

อ่าน 279 คน SHARE ความคิดเห็น
เที่ยวพิพิธภัณฑ์อัยการไทย ย้อนรอยคดีประวัติศาสตร์

เที่ยวพิพิธภัณฑ์อัยการไทย ย้อนรอยคดีประวัติศาสตร์

บ้านเมืองที่มีคนอยู่ร่วมกันมากมายย่อมต้องมีเรื่องกระทบกระทั่ง คนทำผิดก่อให้เกิดความวุ่นวายระส่ำระสาย

อ่าน 262 คน SHARE ความคิดเห็น
แอบย่องเข้าบ้านพ่อมด ณ โลกเวทมนต์เสมือนจริง ในพิพิธภัณฑ์ Ghibli

แอบย่องเข้าบ้านพ่อมด ณ โลกเวทมนต์เสมือนจริง ในพิพิธภัณฑ์ Ghibli

พิพิธภัณฑ์ Ghibli ตั้งอยู่ในย่านชานเมืองของ Mitaka มีทั้งนิทรรศการนำเสนอผลงานของสตูดิโออนิเมชัน

อ่าน 586 คน SHARE ความคิดเห็น
พิพิธภัณฑ์นีออน สุสานหลอดไฟ แห่งเมืองลาสเวกัส

พิพิธภัณฑ์นีออน สุสานหลอดไฟ แห่งเมืองลาสเวกัส

พิพิธภัณฑ์นีออนนี้ก่อตั้งขึ้นในปี 1996 โดยองค์กรที่ไม่มุ่งหวังผลกำไร สร้างขึ้นเพื่อรวบรวมและเก็บรักษา

อ่าน 717 คน SHARE ความคิดเห็น
กลับขึ้นด้านบน