Facebook Twitter RSS Feed
gPlus 
-

ซอกแซก เมืองกรุง

|


ล้ำค่าภูมิปัญญาแพทย์แผนไทย ที่บ้านหมอหวาน เสาชิงช้า

ในสมัยก่อน อายุขัยคนไทยโดยเฉลี่ยไม่ยืนยาวนัก เพราะการแพทย์ยังไม่เจริญเช่นดังปัจจุบัน แต่สิ่งหนึ่งที่คนไทยสมัยก่อนมีคือใช้ความรู้รอบตัวลองถูกลองผิดกับพืชผักสมุนไพรใกล้ตัว ใช้กิน ทา เสพ แล้วปรากฏมีผลในทางเป็นยารักษาโรคบางโรคได้ สั่งสมภูมิปัญญามาอย่างยาวนานแล้วบันทึกสืบทอดส่งต่อลูกหลานวงศ์ตระกูล แม้ผลของยาไม่ได้เกิดขึ้นทันที จำต้องใช้เวลาและความต่อเนื่องในการรับประทาน บ้าน หมอหวาน เป็นร้านขายยาแผนโบราณร้านหนึ่งที่ตั้งมาอย่างยาวนาน มีป้ายคำขวัญว่า บำรุงชาติสาสนายาไทย ร้านอยู่ใกล้เสาชิงช้า ถัดจากลานศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร ในตรอกเล็กๆด้านซ้ายมือบนถนนบำรุงเมือง ดูได้จากแผนที่



ที่บานประตูทางเข้าเป็นบานไม้โบราณติดกระจกสี ทำเป็นรูปเฉลวกับหม้อยา เฉลว คือสัญลักษณ์ที่ใช้ในการแพทย์แผนโบราณ ว่ากันว่าหม้อที่บรรจุยาถ้าไม่ลงคาถาก็จะมีเฉลวปักป้องกัน ว่าหากผ่านบ้านหมออื่นหรือคนหรือสิ่งใดที่ถือ อาจทำให้เครื่องยาที่มีอยู่เสื่อมคุณภาพและความศักดิ์สิทธิ์ได้ หรือเพื่อไม่ให้ใครเติมอะไรที่จะไปทำลายตัวยาให้เสียไป จึงต้องปักเฉลวไว้ 



เข้ามาภายในจะเป็นเคาน์เตอร์และพนักงานหน้าร้านที่พร้อมต้อนรับและให้ข้อมูลเกี่ยวกับร้านหมอหวานและเอื้อเฟื้อในการถ่ายภาพ หมอหวานมีชื่อ หวาน รอดม่วง มีชีวิตอยู่ในช่วงรัชกาลที่5 ถึงรัชกาลที่8 และได้มีโอกาสเข้าถวายการรักษาพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ อัครมหาเสนาบดีในสมัยรัชกาลที่6 หมอหวานเป็นเจ้าของและก่อตั้ง “บำรุงชาติสาสนายาไทย” หรือ บ้านหมอหวาน ได้ออกแบบบ้านศิลปะชิโน-โปรตุกีส สร้างขึ้นเมื่อพ.ศ. 2467 หรือ 1 ปีหลังจากมีการออกพระราชบัญญัติการแพทย์ พ.ศ. 2466 ในช่วงที่มีกระแสนิยมและอิทธิพลของการแพทย์แผนตะวันตกเข้ามาพร้อมตัวยาที่ทันสมัย แม้ท่านจะเป็นแพทย์แผนไทยแต่ก็ยอมรับเอาการรักษาและยาฝรั่งมาปรับใช้ เห็นได้ว่ามีอุปกรณ์ทางการแพทย์แผนตะวันตก เช่นหูฟัง ปีกเกอร์ หลอดทดลอง ตะเกียงแอลกอฮอล์ ปรอทวัดไข้อยู่ด้วย

ด้านหน้าเคาน์เตอร์เป็นตำรับยาสูตรดั้งเดิมและมีชื่อเสียงของหมอหวาน และขวดยาที่ใช้เป็นของนำเข้าจากต่างประเทศ มีฉลากยาทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ขณะเดียวกันหมอหวานก็ได้ปรับรูปแบบของยาให้สู้กับยาฝรั่งได้ เช่น สามารถรับประทานได้ทันที พกพาไปได้สะดวก มีทั้งที่เป็นยาเม็ดและยาน้ำ และร้านหมอหวานก็ยังคงยืนยงมาจนถึงปัจจุบัน มีทายาทเป็นรุ่นที่4 คอยดูแลและผลิตยาตามต้นตำรับเดิมทุกประการ แม้ยาบางตัวราคาสูงแต่คุณภาพก็สูงสมราคาเช่นกัน

ยาหอมที่ขึ้นฃื่อสูตรหมอหวานมีอยู่ 4 ตำรับ ได้แก่ ยาหอมสุรามฤทธิ์ สรรพคุณบำรุงหัวใจ แก้ใจสั่น แก้อาการเป็นลม ขับเสมหะ ยาหอมอินทรโอสถ แก้อ่อนเพลีย แก้เสมหะ บำรุงกำลัง ยาหอมประจักษ์ แก้จุกเสียด แน่นท้อง ขับลมในเส้น ปวดเนื้อปวดตัว ยาหอมสว่างภพ แก้อาการวิงเวียนหน้ามืด บำรุงสมอง ช่วยในการมองเห็นในผู้สูงอายุ



ทางร้านมีการจัดเป็นชุดของขวัญเพื่อมอบสิ่งดีๆให้กับคนที่รักและห่วงใย โดยใส่ถุงผ้าปักดิ้นทองสวยงามและแบบใส่ถุงกระดาษสัญลักษณ์หมอหวาน นอกจากนี้ยังทำเป็นยาอมยาหอมมีสรรพคุณช่วยย่อย แก้จุกเสียด ในรูปแบบซองพกพาและแบบกล่องอลูมิเนียมบรรจุ 100 เม็ด และยาดมกลิ่นยาหอมและกลิ่นน้ำปรุงที่มีความหอมจรุงใจและติดทนนาน ทั้งยังทำเป็นช่อดอกไม้อยู่ในขวดดูสวยงาม



ยาหอมบางตัวเช่นยาหอมสุรามฤทธิ์ก็ขาดตลาด เนื่องจากยังไม่ได้ส่วนประกอบทางยาที่ต้องสั่งจากเมืองนอก ได้เมื่อไรจึงผลิตได้ วิธีการทำโดยการปั้นตัวยาด้วยเครื่องมือแล้วจึงมาห่อด้วยทองคำเปลวที่ใช้เป็นชนิดรับประทานได้



นอกจากภาษาไทยและภาษาอังกฤษที่ใช้อธิบายสรรพคุณยาและวิธีใช้แล้ว ยังมีคู่มือแบบภาษาจีนด้วย เนื่องจากลูกค้าต่างชาติมีความสนใจในตำรับยาสมุนไพรไทยมากขึ้น



และภายในร้านที่เห็นอย่างชัดเจนคือเครื่องมือบดยา ซึ่งสมัยก่อนกว่าจะบดยาเสร็จต้องใช้กำลังแรงและความอดทนเป็นอย่างมาก ปัจจุบันได้ใช้เครื่องมือที่สะดวกกว่าแทน



ใกล้กับเคาน์เตอร์ ภายในตู้โชว์ได้แสดงเครื่องมือที่หมอหวานเคยใช้ผลิตยาทั้งของไทยและของฝรั่ง โหลใส่ส่วนประกอบตัวยาสมุนไพร ขวดแก้วมากมายหลายขนาด ซึ่งสมัยก่อนต้องสั่งจากเมืองนอกเท่านั้น มีฉลากติดกำกับไว้ที่ข้างขวดโดยเป็นการซ้อนสองชั้นทำให้ตัวอักษรไม่ลบเลือนไปตามกาลเวลา





ตราประทับประจำตัวของหมอหวาน และยาอันเป็นสูตรตำรับหมอหวาน



บริเวณกระจกด้านหน้าร้านได้ประดับขวดโหลยาที่ติดป้ายชื่อยาไว้ ซึ่งบางชื่อไม่เคยได้ยินมาก่อน ทำให้ร้านดูสวยงามและคลาสสิกในแบบร้านขายยาโบราณที่ไม่ล้าสมัย ที่ทำการมีอยู่เพียงห้องเดียวชั้นล่าง ส่วนชั้นบนแต่ก่อนเคยเป็นที่ผลิตยาแต่ปัจจุบันได้ย้ายไปทำการผลิตที่ด้านหลัง



แม้เวลาจะผ่านไปนานเท่าใด หากลูกหลานมีความรู้คุณค่าภูมิปัญญาของบรรพบุรุษและมีปณิธานสืบสานดำรงให้คงอยู่ด้วยคุณภาพและมาตรฐานเดิมแล้ว ก็เป็นเช่นความดีที่จะไม่เลือนหายไปตามกาลเวลา ยังหอมฟุ้งจรุงใจคู่ชาติไทยไปอีกนานเท่านาน ผู้สนใจเยี่ยมชมและสั่งซื้อได้ที่เว็บไซต์ http://www.mowaan.com/ และเฟสบุ๊คส์ของร้านหมอหวานที่ https://www.facebook.com/mowaan.bumrungchat.sassana.yathai

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ล้ำค่าภูมิปัญญาแพทย์แผนไทย ที่บ้านหมอหวาน เสาชิงช้า

ล้ำค่าภูมิปัญญาแพทย์แผนไทย ที่บ้านหมอหวาน เสาชิงช้า

ในสมัยก่อน อายุขัยคนไทยโดยเฉลี่ยไม่ยืนยาวนัก เพราะการแพทย์ยังไม่เจริญเช่นดังปัจจุบัน แต่สิ่งหนึ่งที่คนไทยสมัยก่อนมีคือใช้ความรู้รอบตัวลองถูกลองผิดกับพืชผักสมุนไพรใกล้ตัว ใช้กิน ทา เสพ

อ่าน 1,302 คน SHARE ความคิดเห็น
พิพิธภัณฑ์การแพทย์แผนไทยอภัยภูเบศร ปราจีนบุรี

พิพิธภัณฑ์การแพทย์แผนไทยอภัยภูเบศร ปราจีนบุรี

พิพิธภัณฑ์การแพทย์แผนไทยอภัยภูเบศร หรือ ตึกเจ้าพระยาอภัยภูเบศร คืออีกหนึ่งสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงและมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ มากแห่งหนึ่งของจังหวัดปราจีนบุรี โดยพิพิธภัณฑ์นั้นตั้งอยู่ในเขตโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร

อ่าน 5,253 คน SHARE ความคิดเห็น
กลับขึ้นด้านบน