Facebook Twitter RSS Feed
gPlus 
-

ซอกแซก เมืองกรุง

ย้อนอดีตความเจริญย่านฝั่งธน ที่พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตคลองสาน

|


ย้อนอดีตความเจริญย่านฝั่งธน ที่พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตคลองสาน


เพียงข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาจากสะพานพุทธฯ ก็เป็นฝั่งธนบุรี เข้ามาตามถนนสมเด็จเจ้าพระยา ฝั่งขวาคือเป็นวัดพิชัยญาติ ฝั่งซ้ายคือวัดอนงคาราม หลายคนอาจไม่ทราบว่าภายในวัดอนงคารามที่แบ่งเป็นห้องสมุดประชาชนนั้น เป็นที่ตั้งของ พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตคลองสาน ด้วย

    วัดอนงคารามวรวิหาร มีชื่อเดิมคือวัดน้อยขำแถม เป็นชื่อท่านผู้หญิงน้อย ภรรยาของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาพิชัยญาติ (ทัต บุนนาค) สร้างขึ้นคู่กันกับวัดพิชัยญาติแล้วถวายเป็นพระอารามหลวงในรัชกาลที่ 3 ส่วนคำว่าขำแถมนั้นเพิ่มเติมมาจากนามเดิมของเจ้าพระยาทิพากรวงศ์มหาโกษาธิบดี (ขำ) ซึ่งเป็นผู้ปฏิสังขรณ์วัดแห่งนี้ ต่อมาถึงสมัยรัชกาลที่ 4 วัดนี้ก็ได้รับพระราชทานชื่อใหม่ว่าวัดอนงคารามเช่นในปัจจุบัน

    เมื่อเข้าวัดอนงคารามแล้วจึงได้ไปนมัสการหลวงพ่อในวิหารคือหลวงพ่อพระจุลนาค เป็นพระพุทธรูปหล่อด้วยโลหะปิดทองปางมารวิชัยศิลปะสมัยสุโขทัย อัญเชิญมาจากสุโขทัย และพระพุทธรูปทรงเครื่องปางสมาธิคือพระพุทธมังคโลและพระอัครสาวกซ้ายขวา พระวิหารมีลักษณะก่ออิฐถือปูนหลังคามุงกระเบื้องเคลือบ ประดับช่อฟ้าใบระกา หน้าบันเป็นลายดอกไม้ประดับกระจก ซุ้มประตูหน้าต่างเป็นลายปูนปั้น บานประตูหน้าต่างสลักลายพุ่มข้าวบิณฑ์ ลงรักปิดทอง มีความสวยงามมาก ปัจจุบันกำลังบูรณะ

    ส่วนของพระอุโบสถนั้นวันนี้ปิด พระอุโบสถมีลักษณะเป็นอาคารก่ออิฐถือปูนหลังคามุงกระเบื้องเคลือบ ประดับช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ ลงรัก ประดับกระจก มีเสาพาไลโดยรอบ บานประตูหน้าต่างเขียนลายรดน้ำรูปเซี่ยวกางและรูปยักษ์ สร้างในสมัยรัชกาลที่3 พระประธานในพระอุโบสถเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ประดิษฐานอยู่บนบุษบกเหนือฐานชุกชี ลงรักปิดทองประดับกระจก และมีพระพุทธรูปยืน 2องค์คู่กันหล่อด้วยโลหะปิดทอง ในปี พ.ศ.2456 สมเด็จพระบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ทรงบูรณะบุษบกและสร้างโคมกึ่งไฟฟ้าติดที่ผนังอุโบสถ

พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตคลองสาน

   ด้านข้างพระอุโบสถเป็นสถาปัตยกรรมไทยผสมจีนเรียกว่ามาตาปิตุคุณานุสรณ์ประจำตระกูลต่างๆ



   จากนั้นออกประตูทางประตูข้างหากเดินตรงไปก็จะเป็นชุมชนหลังวัดอนงคาราม ให้เข้าประตูนิยมเหตุก็จะพบหอสมุดอุดมวิทยา พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นเขตคลองสานจะอยู่บนชั้น2 เปิดวันพุธ-อาทิตย์ เวลา 8.30-16.30 น.



   พิพิธภัณฑ์ฯใช้พื้นที่ส่วนหนึ่งของห้องสมุด เจ้าหน้าที่บอกว่าอีกไม่นานจะย้ายไปยังบริเวณคณะ6 ในวัดอนงคารามที่มีพื้นที่กว้างขวางและจัดแสดงข้อมูลได้มากกว่านี้ ส่วนที่เป็นพิพิธภัณฑ์ได้ทำเป็นซุ้มประตูแขก “1913 RBMCO” อันเป็นสัญลักษณ์ของชุมชนพ่อค้าชาวอินเดียที่ค้าขายจนรุ่งเรืองในย่านนี้ เป็นชื่อบริษัทการค้าของแขกตระกูลนานา



   ภาพแผนที่วัด มัสยิด ชุมชนและกิจการที่เคยรุ่งเรืองในอดีต รวมทั้งแหล่งท่องเที่ยวในเขตคลองสานด้วย



   ก่อนเข้าพิพิธภัณฑ์ฯ มีโต๊ะบูชาพระพุทธเจ้าและรูปหล่อท่านอดีตเจ้าอาวาสวัดอนงคารามคือหลวงปู่นวมผู้เป็นพระอาจารย์ของสมเด็จย่าและหลวงปู่ทับ



    ภายในพิพิธภัณฑ์จะบอกเล่าความเป็นมาของเขตคลองสานซึ่งมีบทบาทสำคัญมาแต่อดีตเป็นเมืองหน้าด่านปากแม่น้ำ เป็นจุดจอดเรือสินค้าบริเวณบ้านท่านสมเด็จเจ้าพระยา (ทัต บุนนาค) ผู้ทำหน้าที่กำกับดูแลพระคลังสินค้า ชื่อเขตตั้งตามชื่อคลองสายหลักของพื้นที่ซึ่งเชื่อมระหว่างคลองบางไส้ไก่และแม่น้ำเจ้าพระยา จึงกลายเป็นศูนย์รวมการค้าทั้งจีน แขก ฝรั่ง ต่างมาตั้งรกรากค้าขายกันมาแต่สมัยรัชกาลที่3 ทั้งสองฝั่งแม่น้ำจึงเป็นที่ตั้งของโรงสีข้าว โรงเลื่อย โกดังสินค้า อุตสาหกรรมครัวเรือน อู่ต่อเรือ และยังเป็นที่ตั้งของโรงเกลือถึง 5 โรงที่เหลือมาถึงปัจจุบันคือโรงเกลือแหลมทองที่ปัจจุบันหยุดชั่วคราวเพราะคนนิยมรับประทานเกลือสมุทร



    ในสมัยรัชกาลที่5 มีการเปิดทางเดินรถไฟเอกชนสายคลองสาน-ท่าจีน (สมุทรสาคร) โดยบริษัทท่าจีนเรลเวกัมปะนี ทุนจำกัด เพื่อบรรทุกสินค้าจากสมุทรสาครเข้ามายังกรุงเทพฯชั้นใน และเชื่อมต่อจนถึงแม่กลอง สินค้าส่วนมากเป็นอาหารทะเล กระทั่งการเดินทางด้วยรถยนต์สะดวกขึ้นจึงเลิกทางเดินรถไฟสายนี้ เหลือแต่สายวงเวียนใหญ่-มหาชัย



   ในพิพิธภัณฑ์ยังจัดแสดงข้าวของเครื่องใช้ของผู้คนในพื้นถิ่นแสดงถึงวิถีชีวิตในสมัยก่อน ภาพแผนที่กรุงเทพฯ ในสมัยรัชกาลที่6 และอดีตความคับคั่งทางการค้าและการเดินทางทางน้ำในเขตคลองสาน



   คนพื้นถิ่นรวมทั้งชาวมอญ ลาว ที่อยู่มาแต่เดิมส่วนมากจะปลูกผลไม้ เนื่องจากเป็นพื้นที่ราบลุ่ม มีความอุดมสมบูรณ์จึงได้ผลดีและมีชื่อเสียงมากเช่น ลางสาดคลองสาน มะปรางหวาน เงาะน้ำตาลกรวด(ปัจจุบันเหลืออยู่น้อยมาก ได้มีการนำไปปลูกที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ นราธิวาส)



    การอยู่ร่วมกันของชุมชนต่างเชื้อชาติทั้งไทย แขก ฝรั่ง จีน ที่มาทำการค้าสร้างความเจริญให้ชุมชนและอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข



    ตู้พระไตรปิฎกซึ่งเหลือเพียงตู้เดียวที่วัดอนงคาราม และหีบคัมภีร์ลายทอง



    เต่ายักษ์หรือเต่าทะเลสตัฟฟ์ที่แต่ก่อนมีอยู่ในสระวัดพิชัยญาติเป็นจำนวนมาก



    พระบรมสาทิสลักษณ์ของสมเด็จย่าที่ทรงเป็นแบบและประทานให้กับวัด



    แบบจำลองกังหันน้ำชัยพัฒนา ด้วยพระอัจฉริยภาพของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่9 ที่ทรงประทานให้ปวงชนชาวไทย



    นอกจากนี้คลองสานยังเป็นที่รวมของดีที่สืบสานภูมิปัญญาช่างไทยในอดีตมาจนปัจจุบัน อย่างบ้านโขนไทย ศาลพระภูมิเรือนไทยไม้สักทอง ชุดโต๊ะหมู่บูชาและเครื่องสังฆภัณฑ์ ผ้าฝ้ายป้านาง ย่านเครื่องหนังถนนเจริญรัถ บ้านดนตรีไทยของครูเตือน พาทยกุล ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง พ.ศ. 2535



    แม้ความเจริญและเทคโนโลยียุคดิจิตอลจะก้าวล้ำไปเท่าใด โลกที่เคยกว้างก็แคบลงอยู่แค่ปลายนิ้ว แต่สิ่งหนึ่งที่ไม่สามารถสร้างได้ในชั่วเวลาสั้นๆ แต่ต้องสั่งสมผ่านกาลเวลา บ่มเพาะจนเป็นความชำนาญและประสบการณ์จนเป็นเอกลักษณ์ที่ยากจะหาสิ่งใดสร้างขึ้นได้ นั่นคือภูมิปัญญาของบรรพชนที่คนรุ่นหลังควรภาคภูมิใจและรักษาไว้.

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ย้อนอดีตความเจริญย่านฝั่งธน ที่พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร

ย้อนอดีตความเจริญย่านฝั่งธน ที่พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร

เพียงข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาจากสะพานพุทธฯ ก็เป็นฝั่งธนบุรี เข้ามาตามถนนสมเด็จเจ้าพระยา ฝั่งขวาคือเป็นวัดพิชัยญาติ ฝั่งซ้ายคือวัดอนงคาราม หลายคนอาจไม่ทราบว่าภายในวัดอนงคารามที่แบ่งเป็นห้องสมุดประชาชนนั้น เป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตคลอง

อ่าน 574 คน SHARE ความคิดเห็น
พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก (พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร) เขตบางรัก

พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก (พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร) เขตบางรัก

หากคุณเป็นอีกคนที่มีโอกาสมาเยือนเขตบางรัก 1 ใน 50 เขตการปกครองของกรุงเทพมหานคร ขอแนะนำว่าคุณต้องไม่พลาดไปเยือน "พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก" หรือ "พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร" เป็นพิพิธภัณฑ์ที่ตั้งอยู่ที่บ้านเลขที่ 273 ซ

อ่าน 5,765 คน SHARE ความคิดเห็น
Bangkok Seashell Museum พิพิธภัณฑ์เปลือกหอย อัญมณีแห่งท้องทะเล

Bangkok Seashell Museum พิพิธภัณฑ์เปลือกหอย อัญมณีแห่งท้องทะเล

สำหรับผู้ที่มีความชื่นชอบความสวยงามของท้องทะเล ความสวยงามของเปลือกหอยที่ในความจริงอาจไม่ได้เห็นได้ง่ายนัก

อ่าน 4,698 คน SHARE ความคิดเห็น
สัมผัสความรุ่งเรืองของผ้าไหมและบ้านเรือนไทยที่ 'พิพิธภัณฑ์จิม ทอมป์สัน'

สัมผัสความรุ่งเรืองของผ้าไหมและบ้านเรือนไทยที่ 'พิพิธภัณฑ์จิม ทอมป์สัน'

พิพิธภัณฑ์ที่มีอยู่ส่วนมากนั้นเกิดจากการรวบรวมโดยคนไทย แต่ถ้าหากพูดถึงชื่อ จิม ทอมป์สันแล้ว ในราวห้าสิบปีจนกระทั่งถึงปัจจุบัน

อ่าน 241 คน SHARE ความคิดเห็น
พิพิธภัณฑ์รถม้าเคลื่อนขบวนศพอันงดงามแห่งบาร์เซโลนา

พิพิธภัณฑ์รถม้าเคลื่อนขบวนศพอันงดงามแห่งบาร์เซโลนา

ในบาร์เซโลนา เมืองหลวงของแคว้นกาตาลุญญา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของประเทศสเปน มีเรื่องราวทางประวัติศาตร์มากมาย

อ่าน 269 คน SHARE ความคิดเห็น
พิพิธภัณฑ์นีออน อาร์ตศิลปะชวนหลงใหลของแสงไฟ

พิพิธภัณฑ์นีออน อาร์ตศิลปะชวนหลงใหลของแสงไฟ

พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 1981 โดยสองศิลปินอย่าง  Lili Lakich และ Richard Jenkins พวกเขาจะจัดแสดงศิลปะหมุนเวียนกันไป แต่ก็ยังมีคอลเลคชั่นถาวรของพวกเขาที่รวมไปถึงป้ายไฟนีออนจากBrown Derby และ Grauman’s Chinese Theatre อีกด้วย

อ่าน 257 คน SHARE ความคิดเห็น
ชวนเที่ยวพิพิธภัณฑ์ ยอดนักสืบ เชอร์ล็อก โฮมส์ ถนนเบเกอร์สตรีท

ชวนเที่ยวพิพิธภัณฑ์ ยอดนักสืบ เชอร์ล็อก โฮมส์ ถนนเบเกอร์สตรีท

พิพิธภัณฑ์ ยอดนักสืบ “เชอร์ล็อก โฮมส์” หนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยม ตั้งอยู่ในกรุงลอนดอน

อ่าน 472 คน SHARE ความคิดเห็น
พิพิธภัณฑ์อาวุธ เขาค้อ พื้นที่วีรบุรุษปราบคอมมิวนิสต์

พิพิธภัณฑ์อาวุธ เขาค้อ พื้นที่วีรบุรุษปราบคอมมิวนิสต์

ฐานยิงสนับสนุนอิทธิ พิพิธภัณฑ์อาวุธ อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ ในปัจจุบันเป็นสถานที่ท่องเที่ยวให้ประชาชนทั่วไปได้เข้ามาศึกษา

อ่าน 272 คน SHARE ความคิดเห็น
รำลึกและเชิดชูเกียรติตำรวจไทยที่พิพิธภัณฑ์ตำรวจ วังปารุสกวัน

รำลึกและเชิดชูเกียรติตำรวจไทยที่พิพิธภัณฑ์ตำรวจ วังปารุสกวัน

อาคารที่ตั้งพิพิธภัณฑ์ตำรวจอยู่ในเขตวังปารุสกวัน ระหว่างตำหนักจิตรลดาและวังปารุสก์ที่ปัจจุบันเป็นที่ตั้งสำนักข่าวกรองแห่งชาติ ใกล้ลานพระบรมรูปทรงม้า หากจะเข้ามาต้องแลกบัตรประชาชนกับเจ้าหน้าที่และแจ้งจุดประสงค์การเยี่ยมชมก่อนเข้า

อ่าน 866 คน SHARE ความคิดเห็น
กลับขึ้นด้านบน