Facebook Twitter RSS Feed
gPlus 
-

ซอกแซก เมืองกรุง

ย้อนอดีตความเจริญย่านฝั่งธน ที่พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตคลองสาน

|


ย้อนอดีตความเจริญย่านฝั่งธน ที่พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตคลองสาน


เพียงข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาจากสะพานพุทธฯ ก็เป็นฝั่งธนบุรี เข้ามาตามถนนสมเด็จเจ้าพระยา ฝั่งขวาคือเป็นวัดพิชัยญาติ ฝั่งซ้ายคือวัดอนงคาราม หลายคนอาจไม่ทราบว่าภายในวัดอนงคารามที่แบ่งเป็นห้องสมุดประชาชนนั้น เป็นที่ตั้งของ พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตคลองสาน ด้วย

    วัดอนงคารามวรวิหาร มีชื่อเดิมคือวัดน้อยขำแถม เป็นชื่อท่านผู้หญิงน้อย ภรรยาของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาพิชัยญาติ (ทัต บุนนาค) สร้างขึ้นคู่กันกับวัดพิชัยญาติแล้วถวายเป็นพระอารามหลวงในรัชกาลที่ 3 ส่วนคำว่าขำแถมนั้นเพิ่มเติมมาจากนามเดิมของเจ้าพระยาทิพากรวงศ์มหาโกษาธิบดี (ขำ) ซึ่งเป็นผู้ปฏิสังขรณ์วัดแห่งนี้ ต่อมาถึงสมัยรัชกาลที่ 4 วัดนี้ก็ได้รับพระราชทานชื่อใหม่ว่าวัดอนงคารามเช่นในปัจจุบัน

    เมื่อเข้าวัดอนงคารามแล้วจึงได้ไปนมัสการหลวงพ่อในวิหารคือหลวงพ่อพระจุลนาค เป็นพระพุทธรูปหล่อด้วยโลหะปิดทองปางมารวิชัยศิลปะสมัยสุโขทัย อัญเชิญมาจากสุโขทัย และพระพุทธรูปทรงเครื่องปางสมาธิคือพระพุทธมังคโลและพระอัครสาวกซ้ายขวา พระวิหารมีลักษณะก่ออิฐถือปูนหลังคามุงกระเบื้องเคลือบ ประดับช่อฟ้าใบระกา หน้าบันเป็นลายดอกไม้ประดับกระจก ซุ้มประตูหน้าต่างเป็นลายปูนปั้น บานประตูหน้าต่างสลักลายพุ่มข้าวบิณฑ์ ลงรักปิดทอง มีความสวยงามมาก ปัจจุบันกำลังบูรณะ

    ส่วนของพระอุโบสถนั้นวันนี้ปิด พระอุโบสถมีลักษณะเป็นอาคารก่ออิฐถือปูนหลังคามุงกระเบื้องเคลือบ ประดับช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ ลงรัก ประดับกระจก มีเสาพาไลโดยรอบ บานประตูหน้าต่างเขียนลายรดน้ำรูปเซี่ยวกางและรูปยักษ์ สร้างในสมัยรัชกาลที่3 พระประธานในพระอุโบสถเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ประดิษฐานอยู่บนบุษบกเหนือฐานชุกชี ลงรักปิดทองประดับกระจก และมีพระพุทธรูปยืน 2องค์คู่กันหล่อด้วยโลหะปิดทอง ในปี พ.ศ.2456 สมเด็จพระบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ทรงบูรณะบุษบกและสร้างโคมกึ่งไฟฟ้าติดที่ผนังอุโบสถ

พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตคลองสาน

   ด้านข้างพระอุโบสถเป็นสถาปัตยกรรมไทยผสมจีนเรียกว่ามาตาปิตุคุณานุสรณ์ประจำตระกูลต่างๆ



   จากนั้นออกประตูทางประตูข้างหากเดินตรงไปก็จะเป็นชุมชนหลังวัดอนงคาราม ให้เข้าประตูนิยมเหตุก็จะพบหอสมุดอุดมวิทยา พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นเขตคลองสานจะอยู่บนชั้น2 เปิดวันพุธ-อาทิตย์ เวลา 8.30-16.30 น.



   พิพิธภัณฑ์ฯใช้พื้นที่ส่วนหนึ่งของห้องสมุด เจ้าหน้าที่บอกว่าอีกไม่นานจะย้ายไปยังบริเวณคณะ6 ในวัดอนงคารามที่มีพื้นที่กว้างขวางและจัดแสดงข้อมูลได้มากกว่านี้ ส่วนที่เป็นพิพิธภัณฑ์ได้ทำเป็นซุ้มประตูแขก “1913 RBMCO” อันเป็นสัญลักษณ์ของชุมชนพ่อค้าชาวอินเดียที่ค้าขายจนรุ่งเรืองในย่านนี้ เป็นชื่อบริษัทการค้าของแขกตระกูลนานา



   ภาพแผนที่วัด มัสยิด ชุมชนและกิจการที่เคยรุ่งเรืองในอดีต รวมทั้งแหล่งท่องเที่ยวในเขตคลองสานด้วย



   ก่อนเข้าพิพิธภัณฑ์ฯ มีโต๊ะบูชาพระพุทธเจ้าและรูปหล่อท่านอดีตเจ้าอาวาสวัดอนงคารามคือหลวงปู่นวมผู้เป็นพระอาจารย์ของสมเด็จย่าและหลวงปู่ทับ



    ภายในพิพิธภัณฑ์จะบอกเล่าความเป็นมาของเขตคลองสานซึ่งมีบทบาทสำคัญมาแต่อดีตเป็นเมืองหน้าด่านปากแม่น้ำ เป็นจุดจอดเรือสินค้าบริเวณบ้านท่านสมเด็จเจ้าพระยา (ทัต บุนนาค) ผู้ทำหน้าที่กำกับดูแลพระคลังสินค้า ชื่อเขตตั้งตามชื่อคลองสายหลักของพื้นที่ซึ่งเชื่อมระหว่างคลองบางไส้ไก่และแม่น้ำเจ้าพระยา จึงกลายเป็นศูนย์รวมการค้าทั้งจีน แขก ฝรั่ง ต่างมาตั้งรกรากค้าขายกันมาแต่สมัยรัชกาลที่3 ทั้งสองฝั่งแม่น้ำจึงเป็นที่ตั้งของโรงสีข้าว โรงเลื่อย โกดังสินค้า อุตสาหกรรมครัวเรือน อู่ต่อเรือ และยังเป็นที่ตั้งของโรงเกลือถึง 5 โรงที่เหลือมาถึงปัจจุบันคือโรงเกลือแหลมทองที่ปัจจุบันหยุดชั่วคราวเพราะคนนิยมรับประทานเกลือสมุทร



    ในสมัยรัชกาลที่5 มีการเปิดทางเดินรถไฟเอกชนสายคลองสาน-ท่าจีน (สมุทรสาคร) โดยบริษัทท่าจีนเรลเวกัมปะนี ทุนจำกัด เพื่อบรรทุกสินค้าจากสมุทรสาครเข้ามายังกรุงเทพฯชั้นใน และเชื่อมต่อจนถึงแม่กลอง สินค้าส่วนมากเป็นอาหารทะเล กระทั่งการเดินทางด้วยรถยนต์สะดวกขึ้นจึงเลิกทางเดินรถไฟสายนี้ เหลือแต่สายวงเวียนใหญ่-มหาชัย



   ในพิพิธภัณฑ์ยังจัดแสดงข้าวของเครื่องใช้ของผู้คนในพื้นถิ่นแสดงถึงวิถีชีวิตในสมัยก่อน ภาพแผนที่กรุงเทพฯ ในสมัยรัชกาลที่6 และอดีตความคับคั่งทางการค้าและการเดินทางทางน้ำในเขตคลองสาน



   คนพื้นถิ่นรวมทั้งชาวมอญ ลาว ที่อยู่มาแต่เดิมส่วนมากจะปลูกผลไม้ เนื่องจากเป็นพื้นที่ราบลุ่ม มีความอุดมสมบูรณ์จึงได้ผลดีและมีชื่อเสียงมากเช่น ลางสาดคลองสาน มะปรางหวาน เงาะน้ำตาลกรวด(ปัจจุบันเหลืออยู่น้อยมาก ได้มีการนำไปปลูกที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ นราธิวาส)



    การอยู่ร่วมกันของชุมชนต่างเชื้อชาติทั้งไทย แขก ฝรั่ง จีน ที่มาทำการค้าสร้างความเจริญให้ชุมชนและอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข



    ตู้พระไตรปิฎกซึ่งเหลือเพียงตู้เดียวที่วัดอนงคาราม และหีบคัมภีร์ลายทอง



    เต่ายักษ์หรือเต่าทะเลสตัฟฟ์ที่แต่ก่อนมีอยู่ในสระวัดพิชัยญาติเป็นจำนวนมาก



    พระบรมสาทิสลักษณ์ของสมเด็จย่าที่ทรงเป็นแบบและประทานให้กับวัด



    แบบจำลองกังหันน้ำชัยพัฒนา ด้วยพระอัจฉริยภาพของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่9 ที่ทรงประทานให้ปวงชนชาวไทย



    นอกจากนี้คลองสานยังเป็นที่รวมของดีที่สืบสานภูมิปัญญาช่างไทยในอดีตมาจนปัจจุบัน อย่างบ้านโขนไทย ศาลพระภูมิเรือนไทยไม้สักทอง ชุดโต๊ะหมู่บูชาและเครื่องสังฆภัณฑ์ ผ้าฝ้ายป้านาง ย่านเครื่องหนังถนนเจริญรัถ บ้านดนตรีไทยของครูเตือน พาทยกุล ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง พ.ศ. 2535



    แม้ความเจริญและเทคโนโลยียุคดิจิตอลจะก้าวล้ำไปเท่าใด โลกที่เคยกว้างก็แคบลงอยู่แค่ปลายนิ้ว แต่สิ่งหนึ่งที่ไม่สามารถสร้างได้ในชั่วเวลาสั้นๆ แต่ต้องสั่งสมผ่านกาลเวลา บ่มเพาะจนเป็นความชำนาญและประสบการณ์จนเป็นเอกลักษณ์ที่ยากจะหาสิ่งใดสร้างขึ้นได้ นั่นคือภูมิปัญญาของบรรพชนที่คนรุ่นหลังควรภาคภูมิใจและรักษาไว้.

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ย้อนอดีตความเจริญย่านฝั่งธน ที่พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร

ย้อนอดีตความเจริญย่านฝั่งธน ที่พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร

เพียงข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาจากสะพานพุทธฯ ก็เป็นฝั่งธนบุรี เข้ามาตามถนนสมเด็จเจ้าพระยา ฝั่งขวาคือเป็นวัดพิชัยญาติ ฝั่งซ้ายคือวัดอนงคาราม หลายคนอาจไม่ทราบว่าภายในวัดอนงคารามที่แบ่งเป็นห้องสมุดประชาชนนั้น เป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตคลอง

อ่าน 893 คน SHARE ความคิดเห็น
พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก (พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร) เขตบางรัก

พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก (พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร) เขตบางรัก

หากคุณเป็นอีกคนที่มีโอกาสมาเยือนเขตบางรัก 1 ใน 50 เขตการปกครองของกรุงเทพมหานคร ขอแนะนำว่าคุณต้องไม่พลาดไปเยือน "พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก" หรือ "พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร" เป็นพิพิธภัณฑ์ที่ตั้งอยู่ที่บ้านเลขที่ 273 ซ

อ่าน 5,957 คน SHARE ความคิดเห็น
พิพิธภัณฑ์บ้านดำ งานศิลป์ร่วมสมัย เมืองเชียงราย -ศิลปะของชาติ

พิพิธภัณฑ์บ้านดำ งานศิลป์ร่วมสมัย เมืองเชียงราย -ศิลปะของชาติ

ว่ากันว่า ใครที่ได้เดินทางไปท่องเที่ยว ที่ จ.เชียงราย แต่ไม่ได้แวะไปเยี่ยมชมความงดงามของศิลปะร่วมสมัยที่บ้านดำ

อ่าน 100 คน SHARE ความคิดเห็น
พิพิธภัณฑ์ศิลปะตูนีเซีย ร้อยชิ้นงานสตรีทอาร์ท จากศิลปินดังกว่า 150 คน

พิพิธภัณฑ์ศิลปะตูนีเซีย ร้อยชิ้นงานสตรีทอาร์ท จากศิลปินดังกว่า 150 คน

ทุกๆที่ที่คุณจะได้เจออยู่ทุกมุมของเมือง Er-Riadh คือ ภาพศิลปะ จาก150ศิลปิน ซึ่งมีอยู่ไปทั่วเมือง ซึ่งเป็นหมู่บ้านเก่าแก่ใน

อ่าน 238 คน SHARE ความคิดเห็น
สุดยิ่งใหญ่! THE GIANT น้ำตกใบหน้ามนุษย์ ณ พิพิธภัณฑ์สวารอฟสกี วัตเตนส์

สุดยิ่งใหญ่! THE GIANT น้ำตกใบหน้ามนุษย์ ณ พิพิธภัณฑ์สวารอฟสกี วัตเตนส์

สถาปัตยกรรมน้ำตกใบหน้ามนุษย์สุดน่าทึ่ง ตั้งอยู่ที่ พิพิธภัณฑ์สวารอฟสกี วัตเตนส์ (Swarovski Kristallwelten) เป็นพิพิธภัณฑ์

อ่าน 1,813 คน SHARE ความคิดเห็น
พิพิธภัณฑ์ เชอร์ล็อก โฮล์มส์ จากวรรณกรรมมีชื่อที่มีจริง ณ กรุงลอนดอน

พิพิธภัณฑ์ เชอร์ล็อก โฮล์มส์ จากวรรณกรรมมีชื่อที่มีจริง ณ กรุงลอนดอน

“เชอร์ล็อก โฮล์มส์” เป็นวรรณกรรมชื่อดัง ประพันธ์โดยเซอร์อาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์ มีเนื้อหาเกี่ยวกับนวนิยายสืบสวนสอบสวนของนักสืบ

อ่าน 1,267 คน SHARE ความคิดเห็น
ชวนชม พิพิธภัณฑ์ศิลปะอาดาชิ สวนศิลปะญี่ปุ่นร่วมสมัยอันสงบนิ่ง

ชวนชม พิพิธภัณฑ์ศิลปะอาดาชิ สวนศิลปะญี่ปุ่นร่วมสมัยอันสงบนิ่ง

พิพิธภัณฑ์ศิลปะอาดาชิ “Adachi Museum of Art” เป็นหนึ่งในสถานที่ที่บ่งบอกความเป็นสวนสไตล์ญี่ปุ่นได้ที่ดีที่สุดในประเทศ

อ่าน 1,044 คน SHARE ความคิดเห็น
เที่ยวพิพิธภัณฑ์บ้านบางเขน ผสมผสานความเก่าใหม่ได้อย่างสุดชิค!!

เที่ยวพิพิธภัณฑ์บ้านบางเขน ผสมผสานความเก่าใหม่ได้อย่างสุดชิค!!

สิ่งใดที่มีความเก่าแก่ผ่านกาลเวลามาจนถึงปัจจุบันย่อมต้องมีความเป็นยูนิคที่ทำให้สิ่งนั้นไม่ล้าสมัย กลับชวนให้ติดตามและทึ่งกับความคิดล้ำสมัยของคนยุคนั้น 

อ่าน 5,629 คน SHARE ความคิดเห็น
เสมือนได้เยือนถิ่นแม่นาคกับ พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นพระโขนง

เสมือนได้เยือนถิ่นแม่นาคกับ พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นพระโขนง

หลายคนอาจไม่รู้ว่ากรุงเทพมหานครที่ประกอบด้วยเขต 50 เขตได้มีโครงการจัดทำพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นเพื่อเป็นการอนุรักษ์ความเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและสภาพสิ่งแวดล้อม

อ่าน 353 คน SHARE ความคิดเห็น
กลับขึ้นด้านบน