เรือคายัคมีต้นกำเนิดมาจากกรีนแลนด์โดยชาวเอสกิโม เป็นผู้สร้างขึ้นเพื่อใช้ในการ ล่าสัตว์ตามลำน้ำและชายฝั่งทะเล ลักษณะของเรือคายัคดั้งเดิมจะมีรูปร่างเรียวยาว หัวแหลม ท้ายแหลม ด้านบนดาดฟ้าเรือปิดมีเพียงช่องกว้างพอประมาณให้ผู้พายได้สอดตัวเข้าไปในเรือ

       และจะมีผ้าปิดช่องว่างนั้นเพื่อกันน้ำเข้าเรือ (Spray Skirt) ใบพายของเรือคายัคจะมี 2 ด้าน และมีความคล่องตัวสูง เรือคายัคนั้นคล้ายกับเรือแคนู (Canoe) จนทำให้หลายคนเรียกผิด แต่จริงๆแล้วเรือทั้งสองชนิดนี้มีความแตกต่างกัน แคนู เป็นภาษาอินเดียนแดง เผ่าอะราวัก หมายถึงพาหนะทางน้ำที่ทำมาจากท่อนซุง ด้านบนของตัวเรือแคนูจะเปิดโล่งและกว้างสามารถ บรรทุกได้เป็นจำนวนมาก ใบพายจะมีใบด้านเดียว

ประเภทของเรือคายัคแบ่งได้เป็น 2 ชนิด

1. เรือคายัคแบบ Sit-inside เป็นคายัครูปแบบดั้งเดิมที่ผู้พายจะต้องสอดตัวเข้าไปในเรือ โดยมีผ้าคลุมปิดเพื่อป้องกันน้ำเข้าเรือ จะมีทั้งแบบเรือที่ใช้ท่องเที่ยวระยะไกล เรือแบบล่อง แก่ง ให้เลือกตามความต้องการในการใช้งาน

2. เรือคายัคแบบ Sit-on-top เป็นคายัครูปแบบใหม่ที่ได้พัฒนาให้พายได้ง่ายและสะดวก มากยิ่งขึ้น ข้อดีคือจะไม่จมน้ำเนื่องจากตัวเรือจะถูกปิดหมด โดยผู้พายจะนั่งอยู่ด้านบนของเรือ ลำเรือจะมีรูระบายน้ำเพื่อให้น้ำที่สาดกระเซ็นเข้ามาสามารถระบายออกไปได้ ใช้พายเล่นท่อง เที่ยวหรือล่องแก่งในระดับเริ่มต้น รูปแบบการใช้งาน

1. สำหรับการเดินทางท่องเที่ยวระยะใกล้-ไกล (Touring) เหมาะสำหรับใครที่อยากลองเล่น และทำความรู้จักกับเรือคายัคใช้ได้ทั้งแบบ Sit-inside และ Sit-on-top ซึ่งการควบคุมเรือ และวิธีการพายทำได้ง่ายแต่ทั้งนี้ทั้งนั้นผู้พายควร มีการฝึกวิธีการพายเรือคายัคขั้นพื้นฐานมา ก่อน

2. ประเภทการล่องแก่งมักใช้เรือที่มีที่นั่งเดี่ยวที่มีความคล่องตัวสูง โดยเฉพาะแบบ Sit-inside ที่มีน้ำหนักเบา ด้านบนของตัวเรือมีฝาปิด (Skirt) เพื่อกันน้ำเข้าเรือ หรือหากเป็นแก่ง ที่ไม่ยากมากก็อาจใช้เรือแบบ Sit-on-top ที่พายได้สะดวกสบายกว่า สำหรับการพายเรือ ประเภทนี้ผู้เล่นจะต้องผ่านการฝึกฝนทักษะการพายเรือมาเป็นอย่างดี เพราะสามารถเกิดอันตรายได้ทุกเวลา

3. ประเภทเพื่อการพักผ่อนและนันทนาการ ส่วนใหญ่นิยมใช้เรือแบบ Sit-on-top ซึ่งสะดวก สบายเหมาะกับผู้ที่เริ่มต้นพายเรือคายัค การใช้งานในประเภทนี้จะใช้เพื่อการพักผ่อน เช่น พายเรือริมหาดตามชายฝั่ง, ในแม่น้ำ, คลอง, บึงหลังบ้าน ทั้งแบบคนเดียว เป็นคู่ หรือแบบ ครอบครัว ปัจจุบันเราใช้เรือชนิดนี้อยู่ครับมีตั้งแต่แบบ 1 ที่นั่งถึง 3 ที่นั่งพร้อมช่องเก็บสัมภาระมีน้ำหนักเบาสะดวกต่อการใช้งานในทะเล ความปลอดภัย

ในการพายเรือคายัคหรือทำกิจกรรมทางน้ำใดๆ ความปลอดภัยเป็นสิ่งที่จะต้องคำนึง ถึงเป็นอันดับแรก ด้วยการสวมใส่ชูชีพทุกครั้ง และที่สำคัญ...การพายเรือคายัคนั้นไม่ยากและ จะไม่เกิดอันตรายหากผู้เล่น เตรียมพร้อมและฝึกฝนทักษะต่างๆเป็นอย่างดี ก็จะสนุกกับคายัคได้

อุปกรณ์

การพายเรือคายัคนั้นนอกจากเรือแล้วยังมีอุปกรณ์ที่จำเป็นดังต่อไปนี้

- พาย แบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ใบพาย และด้ามพาย มีทั้งที่ทำจากไม้ อะลูมิเนียม หรือพลาสติก ใบพายของเรือคายัคทั้งสองด้านจะทำมุม 70-90 องศาต่อกัน

- เสื้อชูชีพ เพื่อช่วยให้ลอยตัวได้ในกรณีตกน้ำ ควรเลือกเสื้อชูชีพที่ใส่สบาย มีขนาด พอเหมาะกับตัวคุณ โดยลองสวมเสื้อชูชีพในท่านั่งพายเรือดูว่าความยาวและ ขนาดของเสื้อ เหมาะสมกับตัวคุณหรือไม่ ถ้าเป็นไปได้ควรเลือกเสื้อชูชีพที่ออกแบบมาสำหรับการพายเรือ คายัคโดยเฉพาะ

การแต่งกาย

เนื่องจากการพายเรือคายัคเป็นกิจกรรมกลางแจ้งที่ท้าทายลมและแดดตลอดเวลา จึง ควรเลือกเสื้อผ้าให้เหมาะสม เช่น เสื้อที่ทำจากผ้าซึ่งมีการระบายอากาศที่ดี แห้งเร็ว แขนยาว เพื่อป้องกันผิวเกรียมแดด หรืออาจใส่เสื้อผ้าออกแบบมาสำหรับพายเรือคายัคโดยเฉพาะ สวมหมวกกันแดด โดยเฉพาะเท้า ควรสวมรองเท้าที่ทำมาจากนีโอพลีน (วัสดุเดียวกับชุดดำ น้ำ) ซึ่งจะช่วยให้เท้าอุ่นขณะอยู่ในน้ำ และป้องกันอันตรายจากหินบาดได้

อุปกรณ์เก็บของ

อุปกรณ์เก็บของ เช่น กระเป๋าหรือถุง ที่สามารถกันน้ำได้ ใช้ใส่สัมภาระและอุปกรณ์ ต่างๆที่ติดตัวไปด้วย เช่น โทรศัพท์ กระเป๋าเงิน ซึ่งควรศึกษาวิธีการใช้งานอย่างถูกต้องเพื่อ ป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้ผิดวิธี

การควบคุมเรือคายัค

เมื่อตระเตรียมอุปกรณ์ที่จำเป็นเรียบร้อยแล้ว ก่อนออกเรือควรเรียนรู้พื้นฐานการควบ คุมเรือคายัคกันก่อน อย่างแรกที่สำคัญก็คือ การตรวจเช็คเรือคายัคและอุปกรณ์ว่าอยู่ใน สภาพที่เรียบร้อยและพร้อมใช้งานหรือไม่ ได้แก่

- ตรวจสอบตำแหน่งของที่นั่งว่าเหมาะสมกับตัวคุณหรือไม่

- ปรับระดับที่พักเท้าให้เหมาะสม

- ตรวจสอบไม้พาย

- ตรวจสอบเสื้อผ้าที่สวมใส่ เสื้อชูชีพ รองเท้าว่าเหมาะสมกับการพายเรือคายัคหรือไม่

การพายเรือคายัคในเบื้องต้นนั้นจะประกอบด้วยท่าพาย 5 ท่า ดังต่อไปนี้

1. การพายเรือไปข้างหน้า

เริ่มจากการจับพายให้ส่วนนูน (กริ๊ป) ของด้ามพายให้อยู่ด้านขวามือและหันออกนอก ตัวเรา เมื่อใบพายขวาจุ่มน้ำให้ใช้แขนซ้ายผลักออกไปตรงๆ ในระดับแก้มจนสุด ซึ่งในขณะ เดียวกันก็ทำการบิดเอวไปตามทิศทางของพาย แล้วยกแขนขวาขึ้นพร้อมกับบิดข้อมือขวาเข้า หาตัวเรา (คล้ายกับการบิดคันเร่งของรถมอเตอร์ไซค์) ให้ใบพายด้านซ้ายตั้งฉากรับน้ำแล้วจึง ผลักแขนขวาออกไปตรงๆระดับแก้มพร้อมๆกับการบิดเอวไปตามทิศทางของพาย แล้วสลับ จังหวะต่อไปเรื่อยๆเรือคายัคก็จะเคลื่อนที่ไปข้างหน้า

2. การพายถอยหลัง

ในการพายถอยหลังนั้นเราต้องคอยระวังหลัง โดยการชำเลืองผ่านหัวไหล่มองไปข้าง หลังว่ามีอะไรกีดขวางอยู่หรือเปล่า แล้วเริ่มจากการจุ่มพายด้านใดด้านหนึ่งไปข้างหลัง พร้อม กับผลักพายไปข้างหน้าแล้วทำสลับซ้าย-ขวาให้เป็นจังหวะต่อเนื่อง โดยใช้การเคลื่อนไหวของ ลำตัวและเอวเป็นหลัก

3. การพายเลี้ยวซ้าย

ในกรณีที่ท่านต้องการที่จะเลี้ยวซ้าย ให้มือซ้ายอยู่ระดับแก้ม พายขวาจุ่มน้ำแล้วผลัก แขนซ้ายไปข้างหน้า แขนขวากวาดพายมาด้านหลังจนสุดแล้วยกขึ้น โดยทำอย่างต่อเนื่อง เรือ คายัคของท่านก็จะเลี้ยวซ้ายตามต้องการ

4. การพายเลี้ยวขวา

ลักษณะการพายคล้ายกับการพายเลี้ยวซ้าย แต่เปลี่ยนเป็นมือขวาอยู่ในระดับแก้ม พายซ้ายจุ่มน้ำ แล้วผลักแขนขวาไปข้างหน้า กวาดพายซ้ายมาด้านหลังจนสุดแล้วยกขึ้น เมื่อ ทำอย่างต่อเนื่องเรือก็จะเลี้ยวขวาตามต้องการ

5. การเบรก

ในกรณีที่พายเรือคายัคอยู่ แล้วต้องการจะเบรกหรือชะลอความเร็ว ให้จุ่มพายด้านใด ด้านหนึ่งลงน้ำ พร้อมกับผลักพายไปข้างหน้าเล็กน้อย สลับซ้าย ขวา อย่างต่อเนื่อง เรือคายัค ก็จะชะลอความเร็วลง หรือหยุดทันที

เรื่องที่เกี่ยวข้อง :